Có nên bổ sung canxi và sắt cho mẹ sau sinh?

Việc cung cấp cho sản phụ thêm Sắt và Canxi sau sinh là một điều rất quan trọng. Nguyên nhân chính là vì:

  • Thứ nhất: Trong quá trình sinh sản, dù phương pháp sinh là sinh mổ hay sinh thường thì người mẹ vẫn mất rất nhiều máu. Sự thiếu hụt sắt sẽ dẫn đến các triệu chứng như thiếu máu lên não, chóng mặt, người mẹ luôn mệt mỏi dù chẳng làm gì, stress… Sản phụ được bổ sung sắt sẽ giúp cơ thể sản sinh hồng cầu tốt hơn, việc hồi phục sức khỏe nhanh hơn, tinh thần tốt hơn, sức đề kháng cao hơn.
  • Thứ hai: Sau khi sinh, việc cung cấp chất dinh dưỡng như Canxi để cơ thể người mẹ có thể tạo sữa cho trẻ cũng là điều cần lưu ý (3-5% Canxi sẽ được chuyển hóa trong quá trình tạo sữa trong khoảng 2 năm đầu sau sinh). Nếu không bổ sung Canxi đầy đủ, người mẹ rất dễ bị đau lưng, loãng xương, thoái hóa khớp, đặc biệt khi thời tiết thay đổi.

2. Vai trò của canxi và sắt với cơ thể

2.1 Vai trò của canxi

Trong cơ thể con người, ion canxi tập trung tới 99% ở xương và chỉ có 1% trong máu và trong các tổ chức phần mềm. Canxi có vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển, duy trì chức năng sinh học của cơ thể:

  • Canxi là thành phần cấu tạo chủ yếu của khung xương giúp nâng đỡ cơ thể. Thiếu canxi đặc biệt ở trẻ nhỏ dẫn đến yếu xương, lùn, chậm lớn, còi xương, răng không đều,… phụ nữ dễ loãng xương trong giai đoạn tiền mãn kinh
  • Hệ miễn dịch: Canxi giữ vai trò kích hoạt năng lực di chuyển và năng lực bao vây, tiêu diệt vi khuẩn, độc tố gây bệnh của bạch cầu. Vì vậy, việc bổ sung canxi để điều chỉnh cân bằng khả năng miễn dịch cho cơ thể, đẩy lùi bệnh tật.
  • Hệ thần kinh:Canxi có vai trò quan trọng trong dẫn truyền thần kinh. Thiếu canxi thì hoạt động truyền dẫn thần kinh bị ức chế. Trẻ nhỏ thiếu canxi thường có biểu hiện khóc đêm, đêm ngủ giật mình, hay quấy khóc, dễ cáu gắt. rối loạn chức năng hoạt động, không tập trung tinh thần.
  • Hệ cơ bắp: Ion Canxi là một thành phần quan trọng trong các hoạt động co giãn của cơ bắp. Thiếu canxi khả năng đàn hồi của cơ bắp kém, cơ dễ bị mỏi mệt, thể lực yếu kém hoặc là tăng kích thích thần kinh cơ.
  • Tăng khả năng thụ thai: Thiếu Canxi sẽ không thể thụ thai được. Trong quá trình thụ tinh, các tinh thể Canxi sẽ giúp tinh trùng chui vào được qua lớp màng của tế bào trứng. Đồng thời, chúng cũng có tác động giúp cho sự kích hoạt tế bào trứng rụng. Khi cơ thể phụ nữ được cung cấp đầy đủ Canxi, khả năng thụ thai sẽ tăng lên đáng kể.
  • Các tác dụng khác: Canxi tham gia vào quá trình làm đông máu, giảm thiểu máu thấm ra ngoài mạch. Canxi làm cho các tế bào tăng khả năng kết dính với nhau. Bên cạnh đó, canxi còn có tác dụng bảo vệ đường hô hấp nhờ làm tăng chuyển động của hàng tế bào lông giúp đẩy bụi, dị vật ra khỏi đường hô hấp.

        2.2 Vai trò của sắt

  • Sắt là một dưỡng chất quan trọng đối với cơ thể con người. Trong số chất khoáng cơ thể cần, người ta chú ý trước hết tới sắt (Fe). Một cơ thể trưởng thành có từ 3-4 gam sắt, trong đó 2/3 có ở hemoglobin là sắc tố của hồng cầu, phần còn lại dự trữ ở trong gan, một phần rất nhỏ ở thận, lá lách và các cơ quan khác. 
  • Sắt là một vi chất quan trọng tham gia trong quá trình tạo máu và một phần cấu trúc của bộ não.
  • Là thành phần cấu tạo nên hemoglobin huyết sắc tố để vận chuyển oxy từ phổi đến các cơ quan
  • Sắt bị oxy hóa và khử dễ dàng, nó tham gia vào cấu tạo của nhiều enzyme. Đặc biệt trong chuỗi hô hấp sắt đóng vai trò vận chuyển điện tích.
  • Giúp chuyển hóa beta-carotene thành sinh tố A, tạo ra chất collegene để liên kết các tế bào với nhau
  • Sắt còn có vai trò dự trữ oxy cho cơ bắp, vô hiệu hóa một số thành phần lạ xâm nhập vào cơ thể, tham gia tổng hợp các hormone tuyến tiền liệt.

3. Một số dấu hiệu thiếu canxi và sắt đối với cơ thể mẹ

Sản phụ thiếu canxi có thể gặp phải những tình trạng sau: 

  • Cơ bắp đau nhức hay chuột rút: Tình trạng đau nhức hay chuột rút đặc biệt vào ban đêm có thể là dấu hiệu sớm của thiếu hụt canxi. Chuột rút cũng xảy ra sau khi bạn bị đau nhức cơ bắp lúc di chuyển và đi bộ. Về lâu dài, nó thậm chí có thể tiến triển thành các cơn co thắt cơ bắp khắp cơ thể.
  • Móng dễ gãy: Giống như xương, móng tay cũng cần lượng canxi nhất định để duy trì cấu trúc của nó. Vì vậy, khi bạn bị thiếu canxi, móng tay trở nên khô, giòn yếu, dễ bị bong tróc. Một khi móng tay yếu đi, chúng không đủ dày để chịu được bất kỳ tác động nào và dễ bị gãy trong các hoạt động hàng ngày đơn giản nhất.
  • Đau răng: Phần lớn lượng canxi trong cơ thể của bạn được lưu trữ trong xương và răng, vì vậy, chúng thường là khu vực đầu tiên thiếu canxi. Khi bị thiếu canxi, răng có thể bắt đầu chuyển dần sang màu vàng, phân rã và dễ bị tổn thương. Bên cạnh đó, nguy cơ mắc bệnh nha chu cũng tăng lên.
  • Thường xuyên bị cúm và nhiễm trùng: Canxi đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ thống miễn dịch khỏe mạnh vì nó giúp cơ thể bạn chống lại virus và vi khuẩn. Thiếu canxi làm giảm sức đề kháng, cơ thể khó chống lại các tác nhân gây bệnh, kết quả khiến bạn dễ bị cảm, ho và hắt hơi thường xuyên hơn.
  • Rối loạn giấc ngủ: Khi bạn ngủ, lượng canxi sẽ tăng và giảm với mức độ cao hơn xảy ra trong suốt giấc ngủ sâu. Canxi có vai trò quan trọng trong việc sản xuất melatonin, loại hormone giúp con người ngủ ngon. Do đó, nếu cơ thể thiếu canxi, bạn khó có thể ngủ sâu giấc.
  • Loãng xương: Canxi chiếm tới 99% trong xương nên thiếu canxi sẽ dẫn đến loãng xương, xương khớp yếu ớt, dễ tổn thương.

Thiếu sắt sản phụ sẽ có những biểu hiện sau: Ảnh hưởng đến tâm lý của mẹ, người mẹ lúc nào cũng thấy mệt mỏi chẳng muốn làm gì, dễ cáu gắt, stress và thậm chí có thể dẫn đến trầm cảm sau sinh, gây hại đến cả sự phát triển của trẻ sơ sinh. Thiếu sắt gây giảm khả năng vận động, viêm miệng, viêm dạ dày, thay đổi cấu trúc của tóc, móng tay và da, làm giảm quá trình sinh nhiệt, quá trình trao đổi chất của tuyến giáp,… Thiếu sắt có thể ảnh hưởng đến tâm trạng mẹ sau sinh khiến việc chăm sóc con không hiệu quả. Thậm chí, có trường hợp sau sinh thiếu sắt dẫn đến chứng trầm cảm của mẹ. Chính vậy nên lúc này, bổ sung sắt là việc làm cần thiết để mẹ có thể trạng, tâm lý tốt cho mẹ sau sinh.

4. Bổ sung canxi và sắt như thế nào? 

4.1. Bổ sung canxi

  • Thực phẩm giàu canxi

Đây chính là biện pháp bổ sung canxi an toàn và thích hợp với mọi phụ nữ. Chị em sau sinh chỉ cần lưu ý lựa chọn các loại thực phẩm giàu canxi để thay đổi trong thực đơn hàng ngày của gia đình như: Hải sản (tôm, cua, cá…), trứng, đậu, rau, sữa và các chế phẩm từ sữa. Đặc biệt nên duy trì đều đặn thói quen uống 2 ly sữa mỗi ngày sẽ rất tốt. Tuy nhiên, các mẹ cần chú ý vì nếu ăn quá nhiều thực phẩm có hàm lượng canxi có thể gây táo bón, khó tiêu, do vậy ăn uống cần khoa học và có định lượng nhất định.

  • Thuốc bổ sung canxi

Mẹ cho con bú trong năm đầu phải bổ sung khoảng 1000 mg canxi/ ngày. Nếu chỉ dựa vào chế độ ăn uống hàng ngày thì chị em chưa thể cung cấp cho cơ thể đủ lượng canxi cần thiết. Ngoài ra, không ít người còn sợ lên cân sau sinh nên chế độ ăn có sự kiêng kem. Do vậy hiện nay nhiều mẹ sau sinh lựa chọn bổ sung canxi bằng các loại thực phẩm chức năng viên uống canxi. Tuy nhiên, chị em không nên tự ý sử dụng thuốc canxi để tránh tình trạng quá liều. Bổ sung thuốc nhưng cần kết hợp thực đơn ăn uống hàng ngày khoa học cùng việc bổ sung lượng canxi và vitamin D3 hợp lý.

4.2. Bổ sung sắt

  • Thực phẩm giàu sắt

Bổ sung sắt cho cơ thể sau sinh qua các loại hải sản như cá, tôm, cua và các loại thịt đỏ, đặc biệt là thịt bò. Trứng gà, trứng vịt, ngũ cốc nguyên hạt, những rau màu xanh như cần tây, rau cải,… các quả chín như đu đủ, táo, hồng xiêm, lê,… đều là nguồn thực phẩm giàu sắt.

  • Thuốc bổ sung sắt

Có một sự thật đó là ăn thực phẩm giàu chất sắt không giúp mẹ sau sinh tránh khỏi nguy cơ bị thiếu sắt bởi trong quá trình chế biến, lượng sắt tự nhiên sẽ không đủ đáp ứng nhu cầu của cơ thể.

Sử dụng thuốc bổ sung sắt hợp lý, có khả năng hấp thu cao, không gây tác dụng phụ để đảm bảo cơ thể không bị thiếu sắt.

5. Lưu ý khi bổ sung canxi và sắt cho mẹ

Một vài lưu ý khi sử dụng thuốc hay thực phẩm chức năng giàu canxi:

  • Nên uống canxi vào buổi sáng, sau bữa ăn khoảng 1h. Nên chia thành nhiều lần dùng trong ngày.
  • Không ăn quá mặn vì có thể tăng thải canxi qua nước tiểu.
  • Không uống canxi cùng với sữa và các chế phẩm của sữa vì dễ gây lắng đọng canxi tại ruột.
  • Không nên uống chung canxi với sắt cũng như một số khoáng chất khác như kẽm, đồng,…cùng lúc mà nên tách ra sáng, chiều, tối.
  • Hạn chế sử dụng thuốc lá và rượu vì hai chất này khiến cho cơ thể khó hấp thu canxi.
  • Bổ sung canxi cùng vitamin D bởi vitamin D giúp tăng khả năng hấp thu canxi ở ruột, nơi tiếp nhận canxi chủ yếu 

Một vài lưu ý khi sử dụng thuốc hay thực phẩm chức năng giàu sắt:

  • Với thuốc sắt dạng viên, uống thuốc với ít nhất nửa cốc nước, không uống thuốc khi nằm, không nhai viên thuốc khi uống (Trừ với dạng thuốc nhai).
  • Với thuốc dạng nước nên hút bằng ống hút để tránh hiện tượng bị răng đen do thuốc sắt.
  • Ngoài ra, có thể hạn chế một số tác dụng không mong muốn ở đường tiêu hoá bằng cách uống liều thấp. Sau đó, tăng dần dần liều. (Điều này chỉ nên được thực hiện khi có sự hướng dẫn của bác sĩ).

Lưu ý khi phải bổ sung đồng thời cả sắt và canxi:

Canxi sẽ cản trở sự hấp thu sắt nếu bổ sung đồng thời. Để đảm bảo hấp thu cả 2 vi chất này tốt nhất, bạn nên uống hai loại thuốc này cách xa nhau. Ví dụ, nếu sau bữa sáng bạn uống canxi thì nên uống sắt vào buổi trưa. Đồng thời nên hạn chế uống sắt hoặc canxi vào trước giờ đi ngủ vì chúng có thể gây nóng người khiến giấc ngủ không sâu.

Sữa, sữa chua, pho mai và những chế phẩm làm từ sữa khác là những chế phẩm có chứa nhiều canxi. Bạn cũng cần lưu ý không nên bổ sung đồng thời các sản phẩm này gần thời điểm uống sắt, tốt nhất là cách xa nhau khoảng 2 giờ.

Bổ sung canxi và sắt sau sinh là điều rất cần thiết cho mẹ và bé. Cần tìm hiểu kỹ trước khi cung cấp các loại thực phẩm và thuốc chứa các thành phần sắt, canxi phù hợp và sử dụng đủ liều lượng để có một sức khỏe tốt nhất.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0856.333.999