Chế độ dinh dưỡng của mẹ ảnh hưởng đến sức khỏe của con như thế nào?

Trả lời:  Trong giai đoạn nuôi con bú chế độ dinh dưỡng của bà mẹ ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe của con. Toàn bộ những chất dinh dưỡng được sản phụ hấp thu sẽ chuyển hóa thành chất dinh dưỡng có trong sữa mẹ. Vì vậy, một bà mẹ có chế độ dinh dưỡng tốt sẽ  bảo đảm lượng sữa đủ để nuôi con. 

Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ không chỉ giúp sản phụ có được lượng sữa dồi dào mà còn giúp lượng sữa đảm bảo dưỡng chất. Điều này là cơ sở để người sản phụ sau sinh phòng bệnh tốt cho con nhờ bổ sung đầy đủ dưỡng chất và tăng sức đề kháng trong sữa mẹ.

 2. Nhu cầu dinh dưỡng của bà mẹ đang nuôi con bú như thế nào?

Trả lời: Sau sinh, sản phụ mất khá nhiều năng lượng và các chất dinh dưỡng. Do đó, nhu cầu dinh dưỡng của bà mẹ đang nuôi con bú là khá cao, thậm chí còn cao hơn so với thời kỳ thai nghén.

Nhu cầu về năng lượng: Nếu so sánh ở cùng một nhóm tuổi và cùng một mức độ hoạt động thể lực thì nhu cầu năng lượng của bà mẹ đang nuôi con bú sẽ cao hơn khoảng 550 Kcal so với phụ nữ lúc bình thường. Nhu cầu năng lượng của bà mẹ trong thời kỳ nuôi con bú còn phụ thuộc vào tình trạng hoạt động thể lực và mức tăng cân trong thời kỳ mang thai.

Nhu cầu về chất đạm (Protein): Trong 6 tháng đầu, bổ sung 19 gam/ngày so với nhu cầu bình thường, nâng tổng số lên 79g/gam ngày. Trong 6 tháng tiếp theo, thêm 13g/ngày, nên tổng lượng chất đạm cần cung cấp trong 1 ngày là 73g. Lượng protein động vật nên đạt ≥ 30% protein tổng số. Nên lựa chọn các thực phẩm có protein chất lượng cao như thịt, cá, trứng, sữa, đậu đỗ…

Nhu cầu chất béo (Lipid): Lượng chất béo ăn vào cần cung cấp 20-30% năng lượng khẩu phần. Khuyến khích sử dụng các chất béo có nhiều các axit béo không no chuỗi dài nhiều nối đôi như n3, n6, EPA, DHA (có nhiều trong một số loại dầu thực vật, dầu cá, một số loại cá mỡ). Lượng chất béo này rất quan trọng  cho sự phát triển tối ưu trí não và thị lực của bé. Cứ 1g chất béo sẽ cung cấp năng lượng vào khoảng 9Kcal.

Vitamin và khoáng chất: Các vitamin và khoáng chất rất cần bổ sung cho người mẹ nuôi con bú như: Vitamin B1, B2, B3, B5, B6, B12, Magie, Canxi, Phốt pho, Kẽm… Ngoài việc bổ sung bằng các thực phẩm tự nhiên trong bữa ăn hàng ngày cần đủ rau xanh (≥400g trái cây, rau củ/ngày) và đủ chất xơ để tránh táo bón.

Nhu cầu về nước: Để sản xuất đủ sữa, bà mẹ đang nuôi con bú cần uống đủ nước, trung bình khoảng 2,0 – 2,5 lít nước/ngày (tương đương với 12 đến 15 cốc nước).

3. Chế độ dinh dưỡng cho bà mẹ đang nuôi con bú như thế nào là hợp lý?

Kết quả hình ảnh cho dinh dưỡng sau sinh

Trả lời: Theo khuyến cáo của Viện Dinh dưỡng, chế độ dinh dưỡng trong ngày của bà mẹ đang nuôi con bú nên tuân theo tháp dinh dưỡng sau:

Ăn tăng bữa: Bởi nhu cầu năng lượng cao, cùng với yêu cầu được cung cấp đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng, bao gồm cả các vi chất dinh dưỡng, nên khẩu phần cả ngày của bà mẹ đang cho con bú nên được chia làm nhiều bữa trong ngày (trung bình chia ra 3-6 bữa/ngày).

– Ăn đa dạng: Bữa ăn cần đa dạng các loại thực phẩm (ít nhất có mặt 10-15 loại thực phẩm) với đầy đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng (chất bột đường; chất đạm; chất béo; và nhóm vitamin/khoáng chất). Khẩu phần cũng cần cung cấp đủ nhu cầu canxi (1300mg/ngày), lượng canxi này vừa để cung cấp cho trẻ thông qua sữa mẹ vừa để phòng tránh mất canxi trong xương của chính người mẹ.

Ngoài các thực phẩm giàu canxi khác (như thịt,cá, trứng, các loại thủy hải sản…) bà mẹ cần sử dụng 6,5 đơn vị sữa mỗi ngày (1 đơn vị sữa tương đương với 100ml sữa dạng lỏng pha chuẩn, hoặc 15g phô mai hoặc 1 cốc sữa chua 100g), mỗi đơn vị sữa sẽ cho ta khoảng 100mg canxi. Trong trường hợp cần thiết, người mẹ cần tuân thủ chỉ định của thầy thuốc về bổ sung các vitamin và khoáng chất, đặc biệt là sắt, kẽm, vitamin D và Canxi. Uống đủ nước, trung bình khoảng 2,0 – 2,5 lít nước/ngày (tương đương với 12 đến 15 cốc nước).

– Bổ sung các vi chất dinh dưỡng cần thiết: Ngay sau khi sinh hoặc chậm nhất trong vòng 1 tháng đầu sau đẻ, bà mẹ được khuyên dùng 1 viên vitamin A liều cao (200.000UI), ngoài ra các bà mẹ vẫn nên tiếp tục sử dụng viên sắt hoặc viên đa vi chất (ít nhất là duy trì 1 tháng đầu sau đẻ).

– Lao động nghỉ ngơi hợp lý, vui vẻ lạc quan: Cùng với chế độ dinh dưỡng hợp lý, bà mẹ cần luôn giữ tinh thần vui vẻ, thoải mái, lạc quan. Có chế độ lao động và nghỉ ngơi hợp lý. Ngủ đủ giấc, bảo đảm ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày. Trong giai đoạn đang nuôi con bú, bà mẹ rất cần có sự quan tâm hỗ trợ của các thành viên trong gia đình, cũng như sự quan tâm giúp đỡ của cơ quan, cộng đồng tạo điều kiện để được thực hiện đầy đủ quyền được nuôi con bằng sữa mẹ.

– Không kiêng khem quá mức, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm: Do nhiều nơi còn có những phong tục, tập quán khác nhau mà bắt bà mẹ phải kiêng khem nhiều thứ trong thời kỳ đang cho con bú. Ví dụ: sau đẻ chỉ cho bà mẹ ăn cơm với muối trắng, kiêng thịt, cá vì sợ “tanh” làm con bị ỉa chảy, điều này là không cần thiết và không có cơ sở khoa học. Các bà mẹ cho con bú sẽ giảm cân tốt hơn so với các bà mẹ không nuôi con bằng sữa mẹ do mỡ tích lũy trong thời gian mang thai sẽ được chuyển hóa thành sữa cho con bú.

Do đó, các bà mẹ không chủ động ăn kiêng trong giai đoạn này vì người mẹ sẽ cần có bữa ăn đa dạng, nhiều năng lượng hơn bình thường để đáp ứng nhu cầu năng lượng của mình và tạo đủ sữa cho con. Vào giai đoạn này, muốn giảm cân, bà mẹ chỉ cần có chế độ dinh dưỡng cân bằng và tập thể dục đều đặn mỗi ngày, đồng thời, giảm bớt lượng đường trong khẩu phần.

Bà mẹ đang nuôi con bú không nên sử dụng các loại thức uống, đồ ăn có tính chất kích thích, như: Rượu, bia, cà phê, hạn chế ăn các thức ăn có nhiều gia vị (hành, tỏi, ớt…). Không ăn các thức ăn dễ ôi thiu hoặc nghi ngờ ôi thiu vì dễ gây ngộ độc.

– Việc sử dụng thuốc: Trong thời kỳ đang nuôi con bú, các bà mẹ cần thận trọng khi sử dụng thuốc, nhất là các loại thuốc kháng sinh, thuốc nội tiết tố, thuốc tác động lên hệ thần kinh…, nhìn chung trong giai đoạn này khi sử dụng thuốc phải có chỉ định của bác sĩ và nhất thiết phải tuân theo hướng dẫn của bác sĩ.

4. Sau sinh mẹ nên ăn gì?

Trả lời: Mẹ sau sinh cần ăn uống đa dạng các loại thực phẩm để nạp vào cơ thể dưỡng chất cần thiết. Cụ thể là:

Chất đạm: Mẹ nên ăn nhiều thịt nạc (heo, gà, bò, tôm), tránh thịt nhiều mỡ. Ăn nhiều loại đậu và hạt như: Đậu nành, đậu đen, đậu đỏ,… Đồng thời nên tăng cường uống sữa và ăn thêm trứng gà, yaourt trong khẩu phần ăn mỗi tuần.

Chất béo: Dùng dầu thực vật để chế biến món ăn, hạn chế sử dụng mỡ động vật.

Chất bột đường: Cơm, cháo, mì sợi, phở,… là những món chứa nhiều tinh bột và đường rất tốt cho cơ thể mẹ sau khi sinh. Bún và các loại bánh kẹo, nước ngọt, kem lạnh,… nên hạn chế.

Vitamin và chất xơ: Việc ăn nhiều các loại rau có lá xanh đậm và những củ quả có màu cam, đỏ sẽ giúp mẹ bổ sung vitamin và khoáng chất. Điển hình như rau ngót, rau dền, mồng tơi, bí đỏ, cà rốt, khoai lang,… Rau không chỉ cung cấp nhiều vitamin mà còn giàu chất xơ giúp phòng chống táo bón rất tốt cho mẹ và bé.

Trong trái cây cũng chứa nhiều vitamin tuy nhiên mẹ không nên ép lấy nước mà nên cắt nhỏ để ăn sẽ giúp dung nạp chất xơ trọn vẹn.

Chất sắt: Mẹ cũng đừng quên bổ sung các loại thực phẩm giàu chất sắt như lòng đỏ trứng gà, vịt, tim cật heo, cá, mực, tôm, thịt bồ câu, đậu hũ, mè, rau đay, đậu đen, đậu trắng, hạt sen, đậu hà lan, súp lơ xanh, cải xanh,…

Ngoài ra, mẹ nên uống nhiều nước hàng ngày( khoảng 2-2,5 lít) vì nước cũng là thành phần chính tạo nên sữa cho bé bú. Ngoài nước lọc, nước khoáng mẹ có thể bổ sung nước bằng cách uống sữa, ăn trái cây. Tuy nhiên khi uống sữa nên chọn những loại có nhiều canxi để tốt cho quá trình phát triển xương của bé. Hạn chế uống nhiều vào ban đêm để tránh đi vệ sinh nhiều lần.

5.  Mẹ nên tránh những thực phẩm gì sau sinh?

Trả lời: Sau sinh, mẹ nên tránh những thực phẩm sau:

Thực phẩm cay

Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh vẫn còn khá non nớt, chỉ tiêu hóa được sữa mẹ đơn giản. Thực phẩm cay có thể thông qua sữa mẹ vào ruột của trẻ, từ đó có thể ảnh hưởng xấu đến bé cưng. Tốt nhất, trong vòng 6 tháng sau sinh, mẹ cho con bú nên hạn chế ăn thực phẩm cay hoặc có quá nhiều gia vị.

Loại bỏ caffein

Khi mẹ uống cà phê hoặc trà, một lượng nhỏ caffein có thể còn đọng lại trong sữa mẹ. Khác với người lớn, trẻ sơ sinh chưa có khả năng bài tiết caffein ra khỏi cơ thể nhanh chóng nên rất dễ bị kích thích, thậm chí có thể gây mất ngủ.

Nếu muốn uống cà phê, mẹ nên chờ sau khi cho bé bú xong. Đến cữ bú tiếp theo, lượng caffein chỉ còn trong máu, không ảnh hưởng đến sữa mẹ.

Thực phẩm nhiều mỡ

Khoai tây chiên, thức ăn nhanh hay những món chiên xào nhiều dầu mỡ không phải món ăn lý tưởng dành cho mẹ sau sinh. Các món này có hàm lượng calo cao, nhưng lại ít giá trị dinh dưỡng. Hơn nữa, dầu mỡ cũng có thể gây kích ứng hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh.

Quả Bơ

Chứa nhiều vitamin C, chất béo lành mạnh và nhiều loại dưỡng chất dinh dưỡng, nhưng bơ không hẳn là thực phẩm “vàng” của các mẹ sau sinh. Vì bơ có thể làm dạ dày của trẻ khó chịu. Tốt nhất, trước khi ăn, mẹ nên thử kiểm tra phản ứng của bé.

Thực phẩm ảnh hưởng đến nguồn sữa

Trà bạc hà, rau mùi tây, bạc hà là những thực phẩm có thể làm ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ nếu bạn ăn, uống quá nhiều. Hơn nữa, trà chứa caffein cũng có thể ảnh hưởng không tốt nếu mẹ cho con bú.

Thực phẩm có mùi nặng

Thực phẩm nặng mùi, như tỏi có thể tồn tại rất lâu trong sữa mẹ. Thậm chí, ngay cả sau 2 giờ bạn ăn tỏi, sữa mẹ vẫn có thể đọng mùi. Với những trẻ sơ sinh nhạy cảm, bé có thể cảm thấy khó chịu. Một vài trường hợp có thể bỏ bú vì phát hiện sữa có mùi khó chịu. Nếu bé cưng cũng thuộc dạng “khó chiều”, mẹ nên hạn chế những thực phẩm nặng mùi, ít nhất trong 6 tháng đầu sau sinh.

6. Có lưu ý gì để sau sinh mẹ đẹp con khỏe không?

Trả lời: Sau sinh cần kết hợp cả chế độ dinh dưỡng, thời gian nghỉ ngơi, luyện tập thể dục hợp lý để mẹ đẹp con khỏe.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Dù bạn áp dụng phương pháp nào sau sinh đi chăng nữa thì một chế độ dinh dưỡng hợp lý sau sinh sẽ là điều kiện cần thiết hàng đầu để mẹ đẹp con khỏe. Cụ thể: Bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng thuộc 4 nhóm dưỡng chất: Tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất.

Phụ nữ sau sinh cần ăn uống nhiều chất dinh dưỡng cân đối, hợp lý, cung cấp nhiều năng lượng (khoảng 2.800 kcal/ngày) để mau chóng phục hồi sức lực, có đủ sữa cho con bú. 

Mẹ nên chia bữa ăn thành nhiều bữa gồm: 3 bữa ăn chính và 2-3 bữa ăn phụ/ngày để giúp cơ thể hấp thu tối đa các chất dinh dưỡng. Những món ăn được chế biến bằng cách luộc, hấp, ninh và nấu chín nên được ưu tiên. Hạn chế sử dụng các món nướng và chiên. Tuyệt đối không ăn món chế biến tái và sống. Đồng thời khi ăn mẹ cũng cần nhai kỹ thực phẩm cho dễ tiêu.

Thời gian nghỉ ngơi

Giấc ngủ cũng rất quan trọng với giai đoạn chăm sóc mẹ sau sinh, càng nghỉ ngơi nhiều càng tốt. Việc ngủ đủ giấc và ngủ sâu giúp các bà mẹ tái tạo năng lượng, sản xuất sữa tốt hơn và tránh được bệnh: Stress, trầm cảm sau sinh. Ngoài ra, vấn đề sa tử cung cũng khiến các mẹ lo lắng, đặc biệt là với những mẹ sinh thường có nguy cơ gặp phải các vấn đề này cao hơn sinh mổ. Bệnh này khiến mẹ đi tiểu nhiều lần, giảm ham muốn tình dục và khiến sinh hoạt hằng ngày gặp nhiều khó khăn. Để phòng tránh bệnh sa tử cung thường gặp ở phụ nữ sau sinh, sản phụ không được làm việc nặng, không ngồi quá lâu và dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi, thư giãn. Đặc biệt, việc cho con bú sớm – sau sinh 24 tiếng sẽ giúp tử cung hồi phục tốt, tránh được bệnh sa tử cung, giảm nguy cơ băng huyết sau sinh.

Sau khi vết thương đã lành và ổn định, các mẹ nên vận động nhẹ nhàng, massage thư giãn, xoa bóp tay chân, với liều lượng thích hợp. Điều này vừa để đẩy hết sản dịch ra ngoài và giúp khí huyết lưu thông, giúp ăn ngủ tốt hơn.

Luyện tập thể dục

Những bài tập thể dục nhẹ nhàng sẽ giúp cho mẹ sau sinh có tinh thần thoải mái, hỗ trợ việc lưu thông khí huyết và giãn các cơ trên cơ thể giúp cơ thể khỏe mạnh. Một số gợi ý về luyện tập khác cho sản phụ là làm những việc nhà, đi bộ cũng sẽ giúp cơ thể giảm một lượng calo đáng kể trong ngày. 

Một vài lưu ý:

+ Không tập thể dục khi mệt mỏi.

+ Dừng nếu bạn cảm thấy đau.

+ Nghỉ ngơi đầy đủ rất cần thiết.

+ Thực hiện mỗi bài tập từ từ và nhẹ nhàng.

+ Không thực hiện bất cứ bài tập nào khiến cho bạn cảm thấy khó chịu.

+ Hàng ngày tập thể dục nhiều lần, mỗi lần thực hiện trong thời gian ngắn tốt hơn việc chỉ tập 1 lần/ngày với thời gian dài hơn.

+ Không nâng vật nặng trong 3 tháng đầu tiên sau khi sinh mổ hoặc 6 tuần sau khi sinh thường.

Cung cấp dinh dưỡng sau sinh cho sản phụ là điều vô cùng quan trọng vì không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của sản phụ mà còn gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe của con thông qua nguồn sữa mẹ. Do đó, cần tăng cường bổ sung các nhóm dinh dưỡng đầy đủ để mẹ khỏe, con phát triển toàn diện.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0856.333.999