“XẢ” STRESS KHI BẦU BÍ

Mang thai là giai đoạn có rất nhiều thay đổi quan trọng đối với người mẹ cả về mặt thể chất lẫn tâm lý, tinh thần. Nguyên nhân không chỉ là sự thay đổi về hoócmôn trong cơ thể mà còn cả bởi vì bao sự lo lắng, vui buồn chuyện gia đình, công ty, xã hội…cùng ập đến khiến bà bầu dễ bị căng thẳng, thậm chí mắc chứng stress kéo dài ảnh hưởng đến mẹ và thai nhi. Có cách nào giúp mẹ “xả” tress khi bầu bí?

1. Vì sao bà bầu bị stress?

Tâm trạng thay đổi trong khi mang thai có thể được gây ra bởi căng thẳng, mệt mỏi, thay đổi trong trao đổi chất của cơ thể hoặc bởi các hormone estrogen và progesterone (thay đổi hàm lượng hormone ảnh hưởng đến hệ thần kinh, trong đó có các chất điều chỉnh tâm trạng).

Tâm trạng thất thường (stress) chủ yếu xuất hiện trong 3 tháng đầu tiên (cao nhất là từ 6 đến 10 tuần đầu). Và sau đó, sự khó chịu này trở lại trong 3 tháng cuối thai kỳ, khi bạn chuẩn bị cho việc sinh nở và có ảnh hưởng quan trọng đến cả mẹ và con.

2. Nhận biết stress khi mang thai thế nào?

– Dấu hiệu về cảm xúc: buồn bã hoặc bứt rứt, đứng ngồi không yên, tâm trạng căng thẳng và dễ trở nên cáu gắt, tâm tính cũng trở nên bất thường hơn, dễ kích động và thiếu kiên nhẫn, cảm giác mặc cảm với bản thân hoặc cô đơn tràn ngập.

– Dấu hiệu về thể chất: nhức đầu, mất ngủ, tức ngực, đau lưng, đau cột sống cổ. Ngoài ra, có thể xuất hiện rối loạn tiêu hóa, táo bón, viêm răng lợi, nổi mụn, chàm ngoài da, dễ cảm cúm và nhiễm trùng…

– Dấu hiệu về hành vi: Ăn uống vô độ hoặc chán ăn, hoạt động quá mức, xa lánh mọi người, tìm đến rượu, thuốc lá, ma túy, dễ gây sự, có thể cắn móng tay, đi tới đi lui không yên một chỗ…

3. Stress thường đi kèm với các hiện tượng sinh lý như

–  Tim đập nhanh để bơm nhiều máu.

–  Huyết áp tăng.

–  Tiêu thụ nhiều oxy hơn.

–  Phóng thích nhiều thán khí.

–  Thở nhanh và cạn.

–  Toát mồ hôi.

–  Thượng thận tiết Adrenalin, Noradrenalin và Cortisol, tuyến tụy tiết Glucagon làm giảm lượng Insulin và làm gia tăng đường huyết.

–  Giảm cung cấp máu bộ máy tiêu hóa,

–  Giảm hormone tăng trưởng và giảm tiết hormone “sinh dục”

–  Hệ thống miễn dịch suy giảm dễ gây nên nhiễm trùng và ung thư.

4. Bà bầu bị stress gây hại cho thai nhi

– Thai nhi thiếu oxy máu: Thai nhi có thể bị dị tật vì thiếu oxy máu ảnh hưởng tới các thành tố hóa học của máu và dinh dưỡng.

– Ảnh hưởng tâm lý thai nhi: Mẹ mang thai bị stress dễ có tâm lý tức giận, oán ghét cái thai, từ đó tình cảm mẹ con đã có những rạn nứt. Nhiều nhà tâm lý học cho rằng quan hệ tình cảm mẹ con thời kỳ đầu sẽ ảnh hưởng tới cá tính và hành vi cũng như sự hoàn chỉnh tâm lý của đứa trẻ.

– Thai nhi có nguy cơ tăng động: Người ta cho rằng khi mẹ căng thẳng, lượng hormone cortisol và dolpamine trong máu sẽ gia tăng. Các chất này đi qua nhau thai làm nồng độ cortisol và dopamine ở những trẻ này tăng cao hơn so với trẻ bình thường khác gây chứng tăng động.

– Nguy cơ tự kỷ: Nếu thai phụ bị rối loạn tâm lý ở tuần thứ 32 thì trẻ sinh ra có nguy cơ bị rối loạn hành vi cao gấp hai lần, kéo dài đến 4-5 tuổi. Với thai phụ rối loạn tâm lý ở tuần thứ 38-40, tỉ lệ nguy cơ rối loạn hành vi của đứa trẻ cũng cao gấp hai lần nhưng kéo dài đến 7-8 tuổi. Ở mẹ bị trầm cảm, các hormone tâm lý của mẹ tác động vào hệ thống tuyến nội tiết của con. Từ đó hệ thống này bị giảm chức năng nên dẫn đến thiếu hụt một số hormone, khiến trẻ sinh có nguy cơ mắc bệnh tự kỷ.

– Chậm nói: Ước tính có khoảng 15% trẻ chậm phát triển ngôn ngữ là do mẹ bị rối loạn tâm trạng trong thai kỳ. Người ta cho rằng, sự trầm cảm, lo âu của mẹ làm giảm các hoạt động như ăn uống, nghỉ ngơi. Điều này gây thiếu hụt các chất cần thiết cho phát triển thần kinh của thai nhi khiến bé chậm nói.

– Giảm khả năng học tập: Một nghiên cứu về khả năng học tập và trí nhớ của 112 trẻ 6 tuổi cho thấy, những mẹ có rối loạn lo âu trong thời kỳ đầu của thai kỳ ảnh hưởng tới chỉ số tập trung, chú ý ở trẻ.

– Nguy cơ mắc bệnh tim: Ngoài mắc bệnh tim cao hơn, đứa trẻ có mẹ stress khi mang thai cũng có khả năng đối phó với căng thẳng trong cuộc sống kém hơn, sức khỏe cũng yếu hơn.

– Con bị đồng tính: Dick Swaab – giáo sư thuộc trường Đại học Amsterdam cho rằng: “Phụ nữ mang thai bị căng thẳng thần kinh cũng có nhiều khả năng có con đồng tính. Vì khi căng thẳng, cơ thể chúng ta tiết ra các hormone cortisol ảnh hưởng đến việc sản xuất hormone giới tính cho thai nhi”.

5. Không phải stress nào cũng gây hại

Các nhà nghiên cứu ĐH John Hopkins nhận thấy rằng sự lo lắng và căng thẳng ở mức bình thường trong tuần mang thai từ thứ 24 đến 32 sẽ có tác dụng sinh ra những đứa trẻ lanh lợi, hoạt bát và hiếu động từ tuổi lên 2. Sự lo lắng, căng thẳng trước khi sinh cũng không có một ảnh hưởng nào đến sự phát triển tình cảm và hành vi của đứa trẻ.

Stress có thể coi là sự truyền lại một cách đơn giản những tín hiệu di truyền. Bà mẹ trong xã hội ngày nay mà bị stress có nghĩa bà thuộc loại người hoạt động, bà có những thách thức phải đối phó và vượt qua. Hành động của bà có tác dụng thúc đẩy đứa trẻ phải phát triển nhanh hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng những phụ nữ quẫn bách, thường xuyên gặp những khó khăn thì stress là có hại.

6. Stress khi mang thai – Phòng bệnh hơn chữa bệnh

* Dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý: như tìm một nơi để kê cao chân, thư giãn khi ăn trưa và vào buổi tối, hãy cố gắng cắt giảm tối đa các công việc nhà. Hãy để chồng giặt giũ và tạm quên công việc nhà.

* Dinh dưỡng và luyện tập: thực phẩm có tính tâm như các loại ngũ cốc nguyên cám (giàu vitamin B) sẽ giúp cơ thể tăng cường khả năng ứng phó với stress nhờ sản xuất hooc-môn serotonin. Tập luyện cũng giúp giảm căng thẳng như bơi lội, đi bộ, tập yoga… không chỉ giúp duy trì sức khỏe, tăng sự mềm dẻo của cơ khớp mà còn hạn chế được các chấn thương.

* Nói ra: hãy chia sẻ với chồng, mẹ hay một người bạn đã có con hoặc các chuyên gia tư vấn về sản khoa, bác sĩ chuyên môn để nắm được cách kiểm soát stress thai kì. Tham gia một lớp tiền sản cũng là một ý hay.

* Lên kế hoạch bầu bí và sau sinh: Các nỗi lo về chăm sóc bầu bí, chuẩn bị sinh, quan hệ vợ chồng khi có con, tài chính, đi lại sau sinh… thường gây áp lực rất lớn cho mẹ đang mang bầu. Vì vậy, hãy lên kế hoạch ngay từ đầu để có sự trợ giúp tối đa từ người thân và bạn bè.

* Massage bầu: Massage dành riêng cho bà bầu là cách giảm stress rất thú vị. Nếu dùng dầu thơm hay tinh dầu, thì lưu ý về tính an toàn của nó với thai phụ, đặc biệt là trong giai đoạn đầu và cuối thai kỳ. Tinh dầu an toàn dùng sau 20 tuần thai gồm tinh dầu oải hương, tinh dầu cam quýt, tinh dầu hoa ylang ylang nhưng cũng nên hỏi ý kiến chuyên gia trước khi sử dụng.

Ngoài ra, đọc sách, nghe nhạc, suy ngẫm và tưởng tượng cũng là một cách hữu ích làm thư giãn tinh thần và giảm lo lắng bằng cách tạo ra những hình ảnh êm dịu, dễ chịu.

* Giữ bình tĩnh: Khi mang thai, bất kỳ một thông tin nhạy cảm về sức khỏe của bé cũng khiến người mẹ hoang mang. Việc tìm hiểu kiến thức để chuẩn bị cho một thai kỳ an toàn là điều cần thiết với bạn.

* Tự giúp mình: Cười là một trong những cách tự thư giãn tốt nhất, vì vậy hãy gặp gỡ bạn bè, đi xem phim hài ngay khi có thể. Đi nghỉ cuối tuần và dành thời gian nghỉ ngơi, trò chuyện cùng chồng.

7. Bà bầu bị stress khi nào phải đi gặp bác sĩ?

Trong thời gian bầu bí, stress là vấn đề khá phổ biến. Biểu hiện của stress là tâm lý lo lắng, nghi ngờ và sợ hãi. 70% phụ nữ mang thai trải qua sự thay đổi tâm trạng này đặc biệt là trong 3 tháng đầu mang thai. Tuy nhiên, trong trường hợp bạn cảm thấy căng thẳng quá mức trong 2 tuần liền, hãy gọi cho bác sĩ để xin tư vấn. Căng thẳng quá mức khi mang thai sẽ dẫn đến triệu chứng trầm cảm và nguy hiểm hơn có thể gây sảy thai hoặc sinh non.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0856.333.999